MORGUE POLONAIS
albo siedem polskich płyt nagrobnych
ale bez podpisu
Wspólnota potrzebuje swoich umarłych, aby przywiązać się do ziemi. Znajdujemy ich w różnych miejscach: na cmentarzach, w nazwach ulic, podręcznikach historii czy w serialach kostiumowych albo jako patronów szkół. Polsko brzmiące nazwisko na zagranicznym nagrobku przykuwa nasz wzrok: kolejny dowód potwierdzający istnienie kraju. Czujemy z nimi więź mówiąc tym samym językiem, ale też mając podobne ciała z jednolitym kolorem skóry i porównywalną anatomią.
A co z tymi, którzy odstają od tej normy? Czy jeśli nie widzimy ich po śmierci możemy być pewni, że kiedykolwiek żyli?
W „Morgue polonais” wystawiamy ich na widoku. Innych, kalekich, niepełnosprawnych, porzuconych. Wzorem XIX wiecznych paryskich publicznych kostnic chcemy zachwycić po śmierci tymi, którzy odtrącali wzrok za życia. W naszej polskiej kostnicy spróbujemy przenieść się w różne miejsca zbiorowej pamięci oraz upomnieć o tych zapomnianych. Dokonamy też sekcji na normatywnym ciele polskiej historii, czy pamięć o niej przeżyje skoro wiadomo że przyszłość jest niepełnosprawna? I czy jeśli po śmierci wyrosną z nas drzewa zamiast nagrobków to ktoś będzie pamiętał o nas?
Reżyseria: Filip Pawlak
Scenariusz, dramaturgia: Mariusz Gołosz
Scenografia: Jędrzej Hechłacz
Muzyka: Avtomat
Wykonanie: Katarzyna Janek, Konrad Marek Cichoń
Udział gościnny: Babcia, Vron
Materiały video: Anu Czerwiński
Kostiumy: Ewa Zonik
Realizacja dźwięku: Maciej Frycz
Realizacja światła: Jacek Broda
Komunikacja i promocja: Michalina Cendrowska, Aleksandra Puk
Produkcja wykonawcza: Wiktoria Studnicka
Obsługa techniczna: Agata Królikowska
Identyfikacja graficzna: Kornelia Nowak
Teaser: Jędrzej Guzik
Produkcja: Scena Robocza
Premiera: 28 listopada 2025
Pokazy: 28-30 listopada 2025, Studio Scena Robocza, ul. Wroniecka 6
Produkcja: Scena Robocza, Studio Pawlak
RECENZJE
Spektakl (...) ma chyba pełnić funkcję zbliżoną do paryskiej ekspozycji umarłych: dotyka licznych tabu – tematów, których nie lubimy i nie chcemy poruszać. Obok śmierci mamy tu przede wszystkim niepełnosprawność, ale też między innymi starość i bezwstydną obojętność wobec tych, których bestialsko zamordowano (ale oni już nie żyją, a tu i teraz żyć jakoś trzeba). Ważne jest, że owe trudne tematy podane są tutaj w sposób, zdawałoby się, lekki, niezobowiązujący, przesycony nawet cienką ironią i autoironią.
BIO
fot. Jenny Leymann
Filip Pawlak – twórca teatralny, samorzecznik artystów z niepełnosprawnościami, niezależny kurator i producent. Absolwent Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu oraz Akademii Teatralnej w Malmö. Od 2025 roku doktorant Katowickiej Szkoły Filmowej im. Krzysztofa Kieślowskiego oraz członek zespołu współtworzonego nowo powstający w Warszawie Pawilon tańca i innych sztuk performatywnych. Zaangażowany w międzynarodowy projekt Europe Beyond Access jako ambasador i ekspert. Wraz z Łukaszem Rondudą autor multidyscyplinarnego projektu „Freak show” realizowanego m.in. w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie oraz jako pełnometrażowy film dokumentalny (premiera w 2026 roku). W 2024 roku stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w programie „Młoda Polska” oraz dwukrotnie Krajowego Planu Odbudowy. W ubiegłych latach rezydent w Europejskim Centrum Sztuki Hellerau w Dreźnie, Komunie Warszawa, Skanes Dansteater oraz Warehouse9 w Kopenhadze. Doświadczony w instytucjonalnym i niezależnym sektorze sztuki, w przeszłości m.in. kierownik działu produkcji MCK Nowy Teatr w Warszawie, producent cyklu 10Treffen na Theatertreffen w Berlinie, współpracownik Rafała Urbackiego. Wieloletni członek IETM International Network for Contemporary Performing Arts, gdzie od 2023 roku zasiada również w advisory board.
fot. Bartek Warzecha
Mariusz Gołosz – dramatopisarz, były piekarz, absolwent filozofii na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Laureat pierwszej edycji konkursu Teatru Telewizji „Narracje Nieobecne”, dwukrotny laureat I nagrody w 33. i 35. Konkursie na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży, finalista 15. Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej, współautor zwycięskiej koncepcji Generatora Nowych Idei Nowego Teatru w Warszawie, laureat konkursu Nowego Teatru w Słupsku na sztukę inspirowaną postacią Triny Papisten. Stypendysta Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, kurator slamu dramaturgicznego w ramach 43. i 44. Warszawskich Spotkań Teatralnych. Jego sztuki były publikowane w „Dialogu”, „Nowych Sztukach dla Dzieci i Młodzieży” oraz „Dialogu Puzyny”.
Jędrzej Hechłacz – scenograf i rzeźbiarz, absolwent Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Przez kilka lat prowadził własną pracownię, tworząc rzeźby, elementy rekwizytorskie oraz unikatowe meble i obiekty we współpracy z grupą Main Square Hospitality Group w Krakowie. Projektował także artystyczne motocykle i zrealizował czterokołowy pojazd w stylistyce steampunkowej do reklamy piwa Książęce – „Ty wybierasz” (2017). Po kilkuletniej pracy w firmie Artistic Spaces na Florydzie, gdzie projektował przestrzenie eventowe i obiekty scenograficzne, debiutuje w Polsce jako autor scenografii spektaklu Pieśni piekarzy polskich w Nowym Teatrze w Warszawie, dramatu autorstwa Mariusza Gołosza.
Avtomat (właściwie Kajetan Łukomski) – osoba o zbyt dużej ilości zainteresowań – otwarcie queerowy niebinarny kompozytor, producent muzyczny, DJ i wokalista, część składowa kolektywu Ciężki Brokat i były członek Oramics (2019-2022), jeden ze współzałożycieli Radio Kapitał, polski ambasador Keychange i rezydent SHAPE Platform 2021, ale również projektant graficzny, typograf i ilustrator 3D/AI. Przez ostatnie 15 lat przeszedł niejedną metamorfozę – od fascynacji industrialem i czysto syntetycznym brzmieniem, przez wielogłosowe śpiewy z projektem Pleśni po poszarpane rytmicznie klubowe brzmienia z EP-ek “Gusła (Human Rites)” i eksperymentalne wydawnictwo, „Lamenty”. Utwory zawarte na nich pojawiały się w setach m.in. Zoë McPherson, Shyclart czy Acid Pauli. Ze swoją autorską muzyką miał już okazję zaprezentować się na takich festiwalach jak Open’er, czy Up To Date i w wielu klubach w Polsce i za granicą (m.in. Berlin, Londyn, Praga, Oslo, Kopenhaga, Amsterdam, Ljubljana). Nagrywał miksy dla globalnej prasy muzycznej, remiksował artystów takich jak Kamp czy Baasch, a także tworzył muzykę na potrzeby spektakli teatralnych. W klubie jego doświadczenie owocuje prawie irytująco eklektycznym leksykonem najbardziej postępowych brzmień dzisiejszej sceny elektronicznej. W seriach miksów i imprez klubowych łączy nietypowe podziały rytmiczne, przyprawiając wszystko improwizowanymi na żywo wokalami.
Katarzyna Janek – aktorka, tancerka, choreografka. Absolwentka Wydziału Teatru Tańca w Bytomiu, współpracowała z teatrami i instytucjami w całej Polsce (m.in. T. Dramatyczny w Wałbrzychu, Instytut Grotowskiego we Wrocławiu), tworząc kreacje taneczno-aktorskie w spektaklach nagradzanych i prezentowanych na licznych festiwalach. Stworzyła choreografię do dwóch dyplomów musicalowych Akademii Muzycznej w Łodzi – jeden z nich zdobył Grand Prix na Festiwalu „Wiosna Teatralna” w Lublinie. Gra w krótkich metrażach, teledyskach i serialach, w przyszłym roku premierę mają dwa pełnometrażowe filmy z jej udziałem. Prywatnie działaczka, wolontariuszka, wielbicielka morza i zielonej herbaty.
Konrad Marek Cichoń – aktor teatralny, twórca i aktywista. Absolwent Policealnej Szkoły Aktorskiej Doroty Pomykały i Danuty Owczarek w Katowicach oraz Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie (obecnie Akademia Sztuk Teatralnych). Od września 2016 roku jest członkiem zespołu Teatru Polskiego w Poznaniu, gdzie w ciągu dziewięciu lat zrealizował kilkadziesiąt premier, współpracując z czołowymi reżyserami polskiej sceny. Równolegle rozwija autorskie projekty twórcze, jako reżyser, autor tekstów dramatycznych oraz organizator wydarzeń artystycznych. W swojej działalności artystycznej łączy praktykę teatralną z aktywizmem i poszukiwaniem nowych języków scenicznych. Interesuje go teatr reagujący – żywy, zanurzony w sprawczości wspólnoty.
Babcia – Drag artist, costume maker, duch, zjawa, mistyczka. Tworzy postaci inspirowane rozkładem, ciałem i cierpieniem. W pracy posługuje się brzydotą i wstrętem, w celu konfrontacji siebie i widza z tym, na co nie chce się patrzeć.
fot. Marcin Richter
Vron – (he, they) – Agender twórca dragu i sił performatywnych. Okazjonalnie gra w teatrze, a bez okazji kocha kino. Performuje żale i krzywdy. Zmutowany wąż, kiedy coś zje, zaczyna rosnąć. Jedząc coraz więcej, staje się coraz większy. A W pobliskim miasteczku właśnie ma być festyn.
fot. Diana Lelonek
Anu Czerwiński – reżyser filmów dokumentalnych, operator i montażysta. Obecnie pracuje nad swoim pełnometrażowym debiutem Home Movie – polsko-francuską koprodukcją, która już zdobyła międzynarodowe wyróżnienia, m.in. Sundance Documentary Fund Grant (2025) i Points North Fellowship (2025). Anu kształcił się na kierunku reżyserii dokumentalnej na Université Paris Cité, a następnie w programie DOK PRO w Szkole Wajdy. Jako montażysta, operator i drugi reżyser współpracował przy projektach filmowych w Polsce i we Francji. Równolegle do pracy filmowej tworzy wideo i projekty multimedialne dla czołowych polskich teatrów i galerii sztuki. W swojej twórczości łączy język sceniczny z formami dokumentalnymi, przyglądając się rolom społecznym, przemianom rodzinnych relacji i doświadczeniom osób dotąd niewidocznych w mainstreamie. Anu ma także doświadczenie aktorskie i jest uznawany za pierwszą osobę transpłciową w Polsce, która wystąpiła zarówno w filmie, jak i w teatrze.
Ewa Zonik (Paranoia/Greater.Hurtung.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
Dofinansowano ze środków budżetowych miasta Poznania #poznanwspiera
